Zmiana właściciela nieruchomości, z uwagi na wieloletni okres eksploatacji urządzeń przesyłowych, nie może przekreślać skutków umów zawartych przez przedsiębiorcę z poprzednim właścicielem. Sąd Najwyższy wielokrotnie próbował ująć związanie nabywcy zapisami tych umów w sposób formalny, co jednak okazało się nieproste.
W pierwszej kolejności promowano koncepcję obligacji realnych. To konstrukcja, gdzie skutki umowy między dwoma stronami rozciągają się na osoby trzecie. Tak jest przy prawach rzeczowych np. przy służebności przesyłu, jednak tu rozszerzony skutek wynika wprost z ustawy. Sąd Najwyższy wskazał, że nabywca jest związany użyczeniem i nie może go w ogóle wypowiedzieć, tym samym nie ma prawa żądać wynagrodzenia.
Ten kierunek został zakwestionowany, jednak nadal wiele sądów powszechnych uznaje tę koncepcję za prawidłową.Według obecnego poglądu, umowa może zostać przez nabywcę rozwiązana, jednak do czasu wezwania do zawarcia odpłatnej umowy, czy też wezwania do zapłaty, przedsiębiorca nie będzie musiał płacić wynagrodzenia.
W przypadku zmiany właściciela nie można ponadto uwzględniać obniżenia wartości działki przy ustalaniu wartości służebności, bo to już zostało ujęte w cenie sprzedaży. Nabywca nieruchomości nie może również żądać usunięcia urządzeń, bo nabywając obciążoną działkę w sposób dorozumiany godził się na ten stan, zapewne również znalazło to odzwierciedlenie w cenie.
Zwracam Ci jeszcze uwagę, że roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie przysługuje dotychczasowemu właścicielowi za okres do dnia sprzedaży i kolejnemu za okres po tej dacie, jakkolwiek możliwy jest przelew wierzytelności.
Ciekawy, i ważny dla przedsiębiorców przesyłowych, jest przypadek gdy zmiana właściciela dotyczyła gruntu Skarbu Państwa, a urządzenia wybudowano przed 1 lutego 1989 r. W większości spraw zasadne będzie twierdzenie o posiadaniu służebności w dobrej wierze.
Czy nabywca może zasłaniać się brakiem wiedzy o urządzeniach?
W mojej ocenie co do zasady nie może. Przedsiębiorców przesyłowych chronią: wpisy w księdze wieczystej, obowiązek sprzedawcy nieruchomości udzielenia wyczerpujących informacji o zawartych umowach i stanach faktycznych (posiadanie służebności) oraz możliwość powzięcia wiedzy o urządzeniach z map urzędowych.