Ze służebnością nie po drodze

Lokalizacja urządzeń przesyłowych w drodze publicznej.

Wydawałoby się sprawa względnie prosta: trzeba uzyskać decyzję, uiścić opłatę za czasowe zajęcie pasa drogowego, wykonać robotę i płacić gminie po wsze czasy. Tymczasem jednak tak prosto może nie być, część gmin bowiem, niezależnie od realizacji trybu przewidzianego w ustawie o drogach publicznych, wymaga od przedsiębiorcy ustanowienia służebności przesyłu na nieruchomości drogowej.

Postanowiłem o tym problemie napisać z dwóch względów. Po pierwsze, sam doradzałem w kilku takich przypadkach, przekonując gminy (ostatecznie skutecznie), że to wadliwa praktyka; po wtóre zaś niedawno tym problemem zajmował się Sąd Najwyższy w sprawie o sygnaturze II CSK 412/16.

Gmina w tej sprawie domagała się ustanowienia służebności przesyłu na potrzeby gazociągu posadowionego w drodze publicznej. Sąd Najwyższy sprzeciwił się możliwości uwzględnienia takiego żądania, podnosząc w pierwszej kolejności, iż drogi publiczne są wyłączone w obrotu prawnego, a własność takich nieruchomości może przysługiwać tylko podmiotom publicznym.

Skarb Państwa oraz gminy nie mogą takimi nieruchomościami rozporządzać na rzecz innych podmiotów, nie mogą również ich obciążyć ograniczonymi prawami rzeczowymi. Powyższe wynika z przepisu art. 2a ustawy o drogach publicznych.

Drugą przeszkodą dla ustanowienia służebności przesyłu na nieruchomości drogowej jest przesłanka konieczności.

Przedsiębiorca, który posiada tytuł prawny w postaci decyzji zezwalającej na lokalizację urządzenia w drodze, nie ma interesu prawnego w domaganiu się ustanowienia służebności przesyłu, którą tworzy się tylko w przypadku braku odpowiedniego tytułu prawnego do nieruchomości.

Warto też odnotować pogląd Sądu Najwyższego odnośnie do urządzeń wybudowanych w drogach publicznych przed wejściem w życie przepisów dotyczących wydawania zezwoleń, o których mowa w art. 39 ustawy. W takiej sytuacji zastosowanie znajdzie art. 38 ustawy o drogach publicznych, który uprawnia właścicieli urządzeń do dalszego utrzymywania ich w pasie drogowym, bez konieczności uzyskiwania decyzji administracyjnej. W ocenie Sądu Najwyższego przywołany przepis przyznaje przedsiębiorcom przesyłowym prawo do utrzymywania urządzenia w drodze o mocy analogicznej jak służebność.

Warto pamiętać, że te rozważania dotyczą tylko dróg publicznych, a służebność przesyłu może być ustanowiona na nieruchomościach stanowiących drogi prywatne, samo zatem ewidencyjne oznaczenie działki jako drogowej nie ma decydującego znaczenia.

{ 3 komentarze… przeczytaj je poniżej albo dodaj swój }

Łukasz Grudzień 10, 2017 o 17:08

Panie Piotrze,
jak zatem odnieść się do art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami ? Przedsiębiorstwa przesyłowe często zamiast ustanawiać służebności idą w kierunku art. 124 ugn, także w przypadku dróg publicznych.

Ponadto co gdy urządzenie zostało wybudowane dawniej, ale po wejściu przepisów art. 39, nie ma w księdze wieczystej ujawnionego w dziale III żadnego prawa (i nie sposób udowodnić, że takowe jest), a nieruchomość przechodzi na rzecz np. gminy z tytułu specustawy drogowej dopiero teraz (wcześniej nie była drogą publiczną). Powinno się stosować art. 39 ? W związku z art. 38 wydaje mi się, że jednak nie ?

Łukasz

Odpowiedz

Adrian Grudzień 11, 2017 o 08:11

Niemniej jednak art. 38 ustawy o drogach publicznych reguluje jedynie sytuację urządzeń, które zostały wybudowane przed wejściem w życie ustawy.

Odpowiedz

Robert Grudzień 21, 2017 o 13:59

Witam,
Mam sprawę o zasiedzenie służebności przesyłu sieci. Sąd już dwukrotnie , po zamknięciu sprawy, odraczał ogłoszenie postanowienia wraz z podaniem daty kolejnego ogłoszenia. O dziwo na kolejnym posiedzeniu, na którym miało zapaść postanowienie (to już trzecie) Sąd ponownie odroczył wydanie postanowienia ale na czas nieokreślony ?
Czy jest to zgodne z prawem ?

Odpowiedz

Dodaj komentarz

Publikując komentarz przekazujesz Kancelarii swoje dane osobowe, w tym imię i nazwisko, pseudonim, numer IP, swój adres e-mail i ewentualnie adres strony internetowej. Podanie tych danych jest dobrowolne, ale bez ich przekazania nie będę mógł odpowiedzieć na Twój komentarz. Widoczny na stronie będzie wyłącznie podpis, data opublikowania komentarza oraz ewentualnie adres podanej przez Ciebie witryny internetowej. Administratorem Twoich danych osobowych stanie się Sienkiewicz i Zamroch Radcowie prawni sp.p. (ul. Warszawska 4/3, 87-100 Toruń). Twoje dane osobowe będą przez nas przetwarzane wyłącznie w celu udzielenia odpowiedzi na komentarz. Szanujemy Twoją prywatność - dane nie będą przekazywane do innych podmiotów, za wyjątkiem podmiotu obsługującego niniejszy formularz oraz naszą pocztę e-mail. Dane będziemy przechowywać przez okres publikacji komentarza – po tym okresie zostaną usunięte. W każdym czasie możesz się również zwrócić do Kancelarii z żądaniem sprostowania, usunięcia swoich danych, wniesienia sprzeciwu, przeniesienia do innego podmiotu lub ograniczenia ich przetwarzania – wystarczy, że napiszesz wiadomość na adres: radcowie@radcowie.biz. Podstawą prawną przetwarzania Twoich danych osobowych jest art. 6 ust. 1 lit. b rozporządzenia ogólnego o przetwarzaniu danych osobowych (RODO). Jeżeli według Ciebie Twoje dane są przetwarzane nieprawidłowo, masz prawo złożenia skargi do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych.

Poprzedni wpis:

Następny wpis: