Pewien czas temu poświęciłem sporo uwagi w blogu orzeczeniu V CSK 320/12. To sprawa, którą można by określić jako „medialną”, dotycząca sporu między Chorzowem a Tauronem. Kością niezgody, jak to często bywa w sprawach przesyłowych, była kwestia zasiedzenia służebności.

Sądy powszechne obu instancji przyznały przedsiębiorcy rację i oddaliły powództwo. Skarga kasacyjna Chorzowa doprowadziła do uchylenia wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach, jednak jej uzasadnienie nie pozostawiało wielkich wątpliwości odnośnie kształtu ponownego orzeczenia sądu apelacyjnego.

Przypomnę, iż powodem uchylenia nie była zasadnicza wadliwość rozważań sądów powszechnych, lecz niedostrzeżenie odmiennego charakteru jednej z decyzji komunalizacyjnych wydanych w 2010 r., która nie stwierdzała przeniesienia własności w przeszłości, ale przenosiła własność w tym właśnie momencie.

To kwestia, na którą trzeba bardzo uważać w praktyce, gdyż łatwo tu o pomyłkę. W księdze wieczystej jako podstawa nabycia własności wpisana jest jedynie decyzja wojewody, bez wskazania konkretnej podstawy prawnej, różnica zaś jest istotna. Każdorazowo przy powołaniu się na komunalizację nieruchomości trzeba sprawdzić, w jakim trybie była ona dokonana, bo może mieć to wpływ na bieg zasiedzenia.

Wątpliwości odnośnie do treści przyszłego orzeczenia, jak wskazałem nie było – i jak się okazało słusznie, bo Sąd Apelacyjny w Katowicach po ponownym rozpoznaniu sprawy, znowu oddalił żądania Chorzowa uznając, iż Tauronowi przysługuje służebność nabyta przez zasiedzenie.

Orzeczenie wydane w sprawie V ACa 840/13 znajdziesz w Bazie wiedzy w zakładce Sądy Apelacyjne.

Przy okazji do bazy sądów okręgowych i apelacyjnych dodałem trochę nowych orzeczeń.

Warto zwrócić uwagę na postanowienie Sądu Okręgowego w Białymstoku wydane w sprawie II Ca 1151/13, które porusza problem cesji wierzytelności o ustanowienie służebności. W ocenie tego sądu – według mnie słusznie – nie można przelewem wierzytelności przenieść prawa do żądania ustanowienia służebności, jest to bowiem roszczenie, które można przenieść wyłącznie razem z własnością albo prawem użytkowania wieczystego nieruchomości.

Dla ułatwienia Ci odnalezienia nowych orzeczeń, poniżej podaję linki:

SO OLSZTYN – IX Ca 748-13 SO RADOM – IV Ca 14-13 SO PŁOCK – I C 1070-11 SO BIAŁYSTOK – II Ca 1151-13 – PRZELEW ROSZCZENIA O USTANOWIENIE SŁUŻEBNOŚCI SO WROCŁAW – II Ca 1053-13 – DECYZJA WYWŁASZCZENIOWA WOBEC SKARBU PAŃSTWA SO WROCŁAW – I C 573-10 SO NOWY SĄCZ – III Ca 974-13 SO TARNÓW – I Ca 391-13 SO PŁOCK – I C 2179-11

Postępowanie pojednawcze jest często wykorzystywane w sprawach przesyłowych, gdyż poprzez złożenie wniosku o zawezwanie do próby ugodowej można w prosty i tani sposób przerwać bieg zasiedzenia służebności przesyłu albo gruntowej.

Warto podkreślić, iż dla przerwania biegu zasiedzenia konieczne jest objęcie wnioskiem żądania o ustanowienie służebności przesyłu albo o usunięcie urządzeń – samo żądanie zapłaty wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości jest niewystarczające.

Napisałem, że postępowanie jest tanie (opłata od wniosku to 40 zł), jednak może spowodować bardzo niekorzystne skutki finansowe dla właściciela wzywającego do zawarcia ugody, który nie stawi się na posiedzenie przed sądem. W takim przypadku sąd, na wniosek strony przeciwnej, zasądzi od niego na rzecz przeciwnika zwrot kosztów wywołanych próbą ugodową.

I tu powstaje pytanie – czy to mają być rzeczywiste koszty związane np. z czasem poświęconym przez prawnika i dojazdem do sądu, czy też należy zasądzić wynagrodzenie według stawek dla pełnomocników profesjonalnych, które są uzależnione od wartości przedmiotu sprawy.

Znam sądy, które zasadzają koszty właśnie według rozporządzeń dla pełnomocników, co dla wartości przedmiotu sprawy powyżej 10.000 zł oznacza 2.400 zł, a powyżej 50.000 zł – 3.600 zł (za stawienie się na jedno posiedzenie). Co ważne są to postanowienia wydawane na tym posiedzeniu, więc termin na ich zaskarżenie biegnie od dnia wydania, bez konieczności doręczenia postanowienia właścicielowi nieruchomości, który się do sądu nie stawił.

Takie stanowisko budzi uzasadnione zastrzeżenia, co ostatecznie doprowadziło do skierowania pytania prawnego do Sądu Najwyższego. Sprawie nadano sygnaturę III CZP 117/13, a rozprawa rozpocznie się jutro o 11.15 w sali E.