W poprzednim wpisie wyjaśniałem pokrótce, dlaczego powstaje ustawa o korytarzach przesyłowych. W kolejnych postaram się przybliżyć Ci jej podstawowe cele i sposób ich realizacji.

Zgodnie z tytułem, zacznę od integracji postępowań.

Trudno nie zgodzić się z projektodawcami, iż obecnie obowiązujące przepisy cechuje rozproszenie postępowań oraz ośrodków decyzyjnych, z których każdy realizuje cele przypisane do jego kompetencji.

Projekt zakłada rozstrzyganie kilku kwestii w jednym postępowaniu, prowadzonym przez:

• starostę – dla korytarzy o znaczeniu lokalnym, zatem przebiegających na terenie jednego powiatu,
• wojewodę – dla korytarzy o znaczeniu ponadlokalnym, realizowanych na obszarach zamkniętych oraz korytarzy o znaczeniu lokalnym, jeżeli w ich granicach lokalizowane będą urządzenia o znaczeniu krajowym.

Te organy będą właściwe w zakresie decyzji o ustanowieniu korytarza dla urządzeń projektowanych, określeniu korytarza dla istniejących oraz lokalizacji kolejnych urządzeń w utworzonym korytarzu.

W ich kompetencji będzie również wydanie pozwolenia na budowę, które na wniosek przedsiębiorcy może być zintegrowane z decyzją o ustanowieniu korytarza; zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów; a w przypadku starosty także wydanie pozwolenia wodnoprawnego.

Pozwolenie na budowę będzie uprawniało przedsiębiorcę do zajęcia nieruchomości w celu realizacji inwestycji, nie wyłączając dróg, terenów kolejowych i wód płynących.

Powyższe jest możliwe dzięki dokonywaniu uzgodnień co do zajęcia tych terenów z właściwymi zarządcami już na etapie wydawania decyzji o ustanowieniu korytarza przesyłowego.

Zintegrowanie postępowań ma być osiągnięte także dzięki uproszczonej procedurze pozyskiwania opinii i zezwoleń. Przedsiębiorca zobowiązany jest załączyć do wniosku wymienione szczegółowo, i co ważne, w sposób zupełny opinie, które będą zastępowały opinie, zgody i uzgodnienia wymagane na podstawie odrębnych przepisów.

Jeżeli właściwy organ nie wyda takiej opinii w terminie 30 dni przyjmuje się z mocy ustawy, że zaopiniował wniosek pozytywnie.

Warto również wspomnieć, że decyzja o ustanowieniu korytarza przesyłowego jest podstawą dla wpisu służebności przesyłu do księgi wieczystej, przy czym wnioski składane są przez organ, bez obowiązku ponoszenia z tego tytułu opłat.

Prace nad ustawą o korytarzach przesyłowych mocno zwolniły, o ile w ogóle nie zostały zawieszone. To naprawdę zła wiadomość dla przedsiębiorców przesyłowych, przede wszystkim tych, którzy realizują inwestycje ponadlokalne.

A właściciele nieruchomości? Wręcz przeciwnie.

Czystym nadużyciem jest twierdzenie, że ustawa miała zapewnić właścicielom prawie 19 miliardów odszkodowań. To wyłącznie przedsiębiorcy mogą wystąpić z wnioskiem o ustanowienie korytarza (dla nowych urządzeń) albo jego określenie (dla istniejących). Ponownie, to przedsiębiorcy będą określali, na których nieruchomościach chcą uzyskać skutek w postaci ustanowienia służebności przesyłu. Oczywistą korzyścią dla właścicieli jest również niepozbawienie ich roszczeń za korzystanie z nieruchomości w przeszłości, co przewiduje projekt ustawy.

Ustawa – jeżeli poprawić kwestię odszkodowań – jest jednak naprawdę potrzebna i korzystna dla gospodarki kraju. Również odszkodowanie parametryczne jest dobrym pomysłem, być może konieczna jest zmiana modelu, współczynników – ważne jest, żeby w końcu ujednolicić zasady wyceny, bo obecnie rzeczoznawcy mogą sporządzać operaty w sposób – w części przynajmniej – arbitralny.

Dla właściwego zrozumienia projektu trzeba poznać przyczyny przystąpienia do prac nad nią. W najbliższym numerze Nowej Energii będziesz mógł przeczytać szerzej na ten temat w moim artykule.

A w skrócie.

Podstawową przyczyną jest potrzeba rozbudowy i modernizacji systemu przesyłowego w skali kraju. Dlaczego to takie ważne? Bezpieczeństwo systemu jako całości, niezawodność jego pracy to gwarancja pewności dostaw energii, gazu i ciepła, ale też warunek rozwoju poszczególnych regionów.

Inwestycje w sieci przesyłowe to także pozytywny impuls dla gospodarki, bo zwiększa się zapotrzebowanie na materiały i robociznę w sposób odczuwalny w skali kraju. Zwróć uwagę, że obecnie przedsiębiorcy budowlani, po trudnych inwestycjach drogowych, szukają ratunku w zamówieniach dla branży energetycznej.

Konieczne jest także wprowadzenie nowych, spójnych rozwiązań planistycznych. Projekt przewiduje w tym zakresie bardzo rozsądne zapisy, które umożliwią realizację inwestycji na terenie wielu gmin jednocześnie, jak również na obszarach szczególnie chronionych, w pasach drogowych i na terenach kolejowych. Spójne planowanie przełoży się także na minimalizację kosztów budowy urządzeń.

Obowiązujące przepisy (za wyjątkiem regulacji szczególnych jak np. specustawa o terminalu LPG w Świnoujściu) nie mogą zostać wykorzystane dla pozyskania praw do wielu nieruchomości mocą jednej decyzji, czy też postanowienia sądu. Taki mechanizm jest warunkiem przeprowadzenia inwestycji o znacznych rozmiarach i wcale nie musi oznaczać ograniczenia praw właścicieli nieruchomości.

Na koniec warto wspomnieć o ambitnym celu projektodawców, jakim jest doprowadzenie do współpracy między przedsiębiorcami i gminami. Współpraca w zakresie przygotowania planu zaopatrzenia ma duże znaczenie dla odbiorców – obok ładu planistycznego pozwala też zmniejszyć wysokość opłat przyłączeniowych.