Gazociągi posadowione na gruntach o przeznaczeniu rolnym są ciekawym przypadkiem w kontekście treści prawa własności oraz zasad ustalania wynagrodzenia za korzystanie z nieruchomości przez przedsiębiorcę. Sądy powszechne, w sprawie rozpoznanej przez SN pod sygnaturą II CSK 504/12, uznały, że: posadowienie gazociągu na głębokości 2 metrów pod powierzchnią gruntu nie narusza prawa własności nieruchomości rolnej, po 3 sierpnia 2008 r. właścicielowi nie przysługuje odrębne roszczenie o zapłatę wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości, albowiem może otrzymać wyłącznie wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu. Sąd Najwyższy nie zgodził się z tym stanowiskiem i

Sąd Najwyższy w środę wydał uchwałę, w której potwierdził, że właściciel rzeczy może żądać od posiadacza służebności wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości. O powyższym niezwłocznie doniosły serwisy branżowe oraz prawne, opatrując informacje tytułami, które mogą sugerować, że nastąpiła istotna zmiana w zakresie orzecznictwa dotyczącego urządzeń przesyłowych. Sąd Najwyższy rzeczywiście orzekł o obowiązku zapłaty za korzystanie z nieruchomości, jednak sens uchwały jest inny. Odnosi się ona do sporu w nauce prawa, czy roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie może być dochodzone samodzielnie, czy wyłącznie razem z żądaniem usunięcia urządzeń, a może

Wielu właścicieli nieruchomości obciążonych urządzeniami przesyłowymi marzy o pozbyciu się niewygodnych gości ze swojej ziemi. Taki cel można osiągnąć albo wytaczając powództwo negatoryjne, albo dążąc do nakazania rozbiórki samowoli w postępowaniu przed nadzorem budowlanym. Oba tryby są skuteczne w niskim stopniu, a to z dwóch względów. Po pierwsze – wbrew obiegowej opinii – większość urządzeń przed rokiem 1989 r. była lokalizowana zgodnie z wówczas obowiązującym prawem (co wcale nie oznacza, że z właściwym szacunkiem dla prawa własności). Po drugie, sądy orzekające w takich sprawach muszą mieć na uwadze interes odbiorców zasilanych

Wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości na potrzeby urządzeń przesyłowych jest równie trudne do wyliczenia co jednorazowe wynagrodzenie za ustanowienie służebności. Problem polega tu dodatkowo na tym, że mamy do czynienia jedynie z pewnym wycinkiem czasowym korzystania, które trwa z reguły kilkadziesiąt lat. W takim wynagrodzeniu trzeba ująć szkody związane z normalnym korzystaniem z urządzeń w tym okresie (np. zwiększone wydatki na prace rolne prowadzone z użyciem maszyn, straty w plonach), ale już nie obniżenie wartości nieruchomości, które powinno być rekompensowane jednorazowo przy ustanawianiu służebności. Wynagrodzenie nie obejmuje także odszkodowań

W oczekiwaniu na nadchodzącą powoli wiosnę postanowiłem nieco rozgrzać Cię tematem, który zawsze budzi emocje, czyli sposobem obliczania wynagrodzenia (w tym przypadku za bezumowne korzystanie z nieruchomości). W ostatnich dniach czytałem sporo orzeczeń sądów powszechnych, w których tematyka służebności przesyłu i bezumownego korzystania z nieruchomości jest stale obecna. Takie orzeczenia posiadają pewną przewagę nad judykatami Sądu Najwyższego – jest w nich szerzej opisany stan faktyczny oraz przeprowadzone dowody, co pozwala lepiej zrozumieć same zasady prawne. W kolejnych tygodniach przedstawię wybrane wyroki sądów apelacyjnych, a lekturę ich polecam szczególnie osobom podlegającym pod