Wynagrodzenie z tytułu bezumownego korzystania wyrok SA w Warszawie I ACa 334/11

Wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości na potrzeby urządzeń przesyłowych jest równie trudne do wyliczenia co jednorazowe wynagrodzenie za ustanowienie służebności. Problem polega tu dodatkowo na tym, że mamy do czynienia jedynie z pewnym wycinkiem czasowym korzystania, które trwa z reguły kilkadziesiąt lat.

W takim wynagrodzeniu trzeba ująć szkody związane z normalnym korzystaniem z urządzeń w tym okresie (np. zwiększone wydatki na prace rolne prowadzone z użyciem maszyn, straty w plonach), ale już nie obniżenie wartości nieruchomości, które powinno być rekompensowane jednorazowo przy ustanawianiu służebności. Wynagrodzenie nie obejmuje także odszkodowań związanych z sytuacjami awaryjnymi (podmycia, pożary, zanieczyszczenia) – one powinny być dochodzone odrębnie.

Niedawno pisałem o sposobie kalkulacji wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości na podstawie wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku. Dziś chciałbym Ci przybliżyć wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie wydany w sprawie I ACa 334/11.

Dlaczego jest ciekawy – bo zawiera wiele praktycznych wskazówek, razem zaś z innymi wyrokami sądów apelacyjnych pozwala odczytać aktualną linię orzecznictwa w tym zakresie.

20130426_144235_0

W uzasadnieniu wyroku (s. 4) Sąd Apelacyjny dobrze scharakteryzował rynek służebności przesyłu i brak większej liczby transakcji dokonywanych w pełni swobodnie, przez niezależne podmioty. Co do zasady są to umowy zawierane w ramach przyłączeń czy modernizacji, w związku z czym właściciele nieruchomości są skłonni do znacznych ustępstw, czy też przyjęcia w zamian świadczeń rzeczowych.

Sąd, podobnie jak apelacja białostocka, nakazał wyjść od stawek dzierżawnych, które można bez problemu ustalić metodą tak porównawczą, jak i w stosunku do wartości nieruchomości, następnie skorygować wynik według stopnia ograniczenia własności i przy uwzględnieniu przewidywanego okresu korzystania z urządzeń (trwałości ingerencji).

Na stronie 5. uzasadnienia Sąd przeprowadził rzetelne rozważania odnośnie przeznaczenia nieruchomości i sposobu jego uwzględnienia przy ustalaniu stopnia ograniczenia własności. Warto tu zwrócić uwagę na znaczenie, jakie SA przypisuje przeznaczeniu nieruchomości w MPZP oraz przepisom BHP: ogólnym oraz w zakresie prowadzenia robót budowlanych w sąsiedztwie linii.

Odrębnego potraktowania wymaga kwestia stref w planach miejscowych, gdzie kluczowe znaczenie przypisano okoliczności uzgodnienia albo wprost podania szerokości stref przez przedsiębiorcę. Sąd w tej konkretnej sprawie uznał, że skoro przedsiębiorca w żaden sposób nie protestował na etapie tworzenia planu, oznacza to że strefy uzgodnił – 19 metrów w obie strony dla linii 110kV.

Na koniec bardzo ważna uwaga sądu, która dotyczy rozbieżności wśród rzeczoznawców – wynagrodzenie należy kalkulować dla całej strefy eksploatacji, a nie dla terenu zajętego bezpośrednio przez słup i linie. Sąd ma rację – posiadanie służebności (a ono właśnie jest wynagradzane w ramach tego procesu) ma sferę czynną, zatem czynności przedsiębiorcy, ale też bierną czyli ograniczenia dla właściciela. Z tego względu nie można utożsamiać zajętej części nieruchomości wyłącznie z rzutem poziomym linii.

{ 5 komentarze… przeczytaj je poniżej albo dodaj swój }

Agnieszka Maj 13, 2013 o 21:50

Panie Piotrze
Mądry ten wyrok i komentarz. Prawie się wzruszyłam czytając, jak sąd powołał przepisy BHP, bo wciąż trzeba przekonywać niektore sądy i biegłych, że pod czynnymi liniami w ogóle nie można prowadzić robót budowlanych. Inspekcja Pracy opracowała specjalną broszurkę, w której jest zdjęcie z wymownym podpisem: Ta próba rozładunku pod linią 15 kV zakończyła się wypadkiem śmiertelnym. Niektóre ZE także mają opracowane wytyczne oparte na przepisach BHP i nawet je zamieszczają na stronie internetowej, ale oczywiście na sali sądowej dostają amnezji.

Odpowiedz

Katarzyna Maj 14, 2013 o 06:47

Pani Agnieszko, czy ma Pani może dostęp do takiej broszurki? Może mogłaby Pani przesłać mi jej skan, ewt napisać jak można ją zdobyć w Inspekcji Pracy…? Myślę, ze mogłabym ją wykorzystać w sądzie. A może p. Piotr by ją zamieścił na stronie – przypuszczam, ze nie tylko ja chętnie bym coś takiego zademonstrowała przed sądem:)

Odpowiedz

Agnieszka Maj 14, 2013 o 18:33

Pani Kasiu
Na stronie PIP jest zakładka „Bezpieczeństwo pracy”, a w niej mnóstwo broszurek i m.in. „Urządzenia i instalacje elektryczne na placu budowy”
http://www.pip.gov.pl/html/pl/wydawn/pdf/09_ul_urz_elektr_bud.pdf
Polecam też lekturę wytycznych Stoenu:
http://www.rwestoenoperator.pl/web/cms/mediablob/pl/1772836/data/1772796/1/przydatne-informacje/bezpieczenstwo/prowadzenie-robot/Wytyczne-i-wskazowki-prowadzenia-robot-budowlanych-w-poblizu-czynnych-sieci-i-urzadzen-elektroenergetycznych.pdf
Rok temu znalazłam to dość łatwo na stronie RWE Stoen Operator, ale teraz już mi się nie udało.
Można jednak wygooglować po tytule „WYTYCZNE I WSKAZÓWKI PROWADZENIA ROBÓT BUDOWLANYCH W POBLIŻU CZYNNYCH SIECI I URZĄDZEŃ ELEKTROENERGETYCZNYCH”, oczywiście nie trzeba wrzucać do googla całego tytułu, wystarczy początek. Piszę to na wypadek, gdyby link nie zadziałał.
Powodzenia

Odpowiedz

Bogdan Sierpień 13, 2013 o 13:58

rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 27 sierpnia 2002 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz szczegółowego zakresu rodzajów robot budowlanych, stwarzających zagrożenia bezpieczeństwa i zdrowia ludzi

Odpowiedz

Krzysztof Marzec 6, 2016 o 21:40

Chciałabym spytać, czy ktoś na forum negocjował służebność przesyłu/wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z Energą (linia energetyczna napowietrzna) i może opowiedzieć o swoich doświadczeniach i na co warto zwrócić uwagę (również w kwestii zapisów szablonu umowy, który Energa stosuje do ustanowienia służebności)?

Odpowiedz

Dodaj komentarz

Poprzedni wpis:

Następny wpis: